Provinciaal Elektriciteitsbedrijf Noord-Holland (PEN) - Alkmaar

  • foto: Jan Versnel

Na een selectie uit ontwerpen van een dertigtal architecten ging de opdracht voor het nieuwe hoofdkantoor van de PEN naar Bonnema. De positieve ervaringen met het zojuist opgeleverde Leeuwarder GSD-kantoor speelden bij deze keuze een belangrijke rol. Als locatie hadden Provinciale Staten de Bergermeerpolder aan de noordwestzijde van Alkmaar aangewezen. Juist vanwege deze excentrische ligging zouden de wensen en verlangens van de toekomstige gebruikers een cruciale rol in het ontwerp- en bouwproces spelen. De bouwfilosofie die in overleg tussen inspraakorganen, bedrijfsleiding en projectmanagement werd opgesteld ging uit van een kantoorvorm die de openheid van de kantoortuin en de geborgenheid van het kamerkantoor zou verenigen. Het gebouw moest een menselijke schaal hebben, in belangrijke mate uit natuurlijke materialen worden opgetrokken en energie-zuinig zijn. De helling van de kap zou moeten refereren aan die van een stolpboerderij. Het ontwerp van Bonnema is opgebouwd uit vierkante modulen van 7,2 bij 7,2 meter op basis van een geprefabriceerd betonmontage-systeem van kolommen met balken en kruisvormige consoles waarop de vloeren rusten. Al deze elementen zijn in het zicht gelaten. Ook de leidingen zijn zichtbaar gebleven waardoor volstaan kon worden met een lagere verdiepingshoogte dan gebruikelijk. De werkplekken zijn geschakeld rondom gemeenschappelijke ruimtes, patio’s, binnentuinen en dakterrassen, waardoor de vereiste wisselwerking tussen besloten en openbare ruimte kon ontstaan. De interne geleding van de ruimte door houten scheidingswanden vond plaats op basis van een scenario voor minimale of maximale open- en geslotenheid. De buitenwanden zijn opgetrokken in een paarsachtige baksteen, rode tuile-du-nord pannen vormen de dakbedekking. Dit ontwerp werd beïnvloed door haar unieke ligging in het open polderlandschap. Met de in hoogte en vorm variërende bouwdelen werd een stedelijk, min of meer gesloten beeld gecreëerd dat contrasteert met het wijdse landschap eromheen. Tegelijkertijd dringt het landschap het complex binnen om in de vorm van dakterrassen en de beplanting van de centraal gelegen patiohof een directe wisselwerking met de werkplek aan te gaan. De verbinding tussen binnentuin en landschap wordt echter vooral gevormd door water. Bestaande waterlopen hebben de structuur van de tuin in grote mate bepaald en het water loopt van de grote vijver op het binnenterrein via kleine watervalletjes af naar het omliggende gebied. Het kunstwerk in de vijver is van Dirk Müller, de kunst in het interieur van Mary Schoonheyt.